Τις 26 Απριλίου 2014 εκπληρώνεται 28 τραγική επέτειος του ατυχήματος στον  πυρηνικό σταθμό παραγωγής ενέργειας του Τσερνόμπιλ – τραγωδίας, που έγινε στην ουκρανική γη και είχε βλαβερά οικολογικά συνέπεια για όλο τον κόσμο.

Το ατύχημα, που έλαβε χώρο την νύχτα 25 με 26 Απριλίου του 1986 στον 4-το αντιδραστήρα του  πυρηνικού σταθμού του Τσερνόμπιλ ήταν αποτέλεσμα παραμέλησης των κανόνων ασφάλειας κατά πραγματοποίησης μιάς σειράς δοκιμών επίσης και λόγου των ελαττωμάτων σχεδιασμού του ίδιου αντιδραστήρα. Η ραδιενεργή έκρηξη, που έγινε εξ αιτίας του ατυχήματος του Τσερνομπίλ, ήταν 300 φορές πιο ισχυρή από την έκρηξη της Χιροσίμας.

Κατά την γνώμη πολλών μαρτύρων εκείνων των γεγονότων, μεταξύ των οποίων ήταν και τέως πρόεδρος του Κοινοβουλίου της τότε Ουκρανικής Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας Βαλεντίνα Σεβτσένκο, αυτό το τραγικό γεγονός και επίσημή αντίδραση σε αυτήν της τότε ηγεσίας τέως Σοβιετικής Ένωσης, δηλαδή οι προσπάθειες να αποκρύψουνε τις καταστροφικές συνέπειες του ατυχήματος, ήταν μία από τις αιτίες της διάλυσης της ΕΣΣΔ. Ο αποκλεισμός της εκροής των ραδιούργων ουσιών από το καταστραμμένο αντιδραστήρα έγινε δυνατός μόνο σε ένα μήνα – στο τέλος Μάιου του 1986 – και με τον τρόπο κινητοποίησης σημαντικών πόρων και, δυστυχώς, με το κόστος της μαζικής ακτινοβολίας χιλιάδων ανθρώπων.  Σε ραδιενεργή μόλυνση υπέστησαν περίπου 600 000 άτομα, γύρω από το Τσερνομπίλ ιδρύθηκε η λεγόμενη ζώνη εκκένωσης με ακτίνα 30 χιλιομέτρων, από την όποια εκκενώθηκαν πάνω από 200 000 άνθρωποι.

Το ατύχημα του Τσερνομπίλ προκάλεσε μία από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές και κοινωνικές καταστροφές του εικοστού αιώνα. Με τις ραδιενεργές ουσίες μολύνθηκαν πάνω από 200 χιλιάδες τετραγωνικά χλμ. γης, εκ των οποίων περίπου το 70% - βρίσκονται στα εδάφη της Ουκρανίας, της Λευκορωσίας και της Ρωσίας. Από συνέπειες της καταστροφής του Τσερνομπίλ επηρεάστηκαν πάνω από 5 εκατομμύρια άνθρωποι.

Οι άμεσες δαπάνες μόνο της Ουκρανίας για εξάλειψη συνεπειών  του ατυχήματος κατά την περίοδο 1986-1991 ανήλθαν σε ποσό πάνω από 6 δισεκατομμύρια δολάρια. Μέσα στα επόμενα δεκαπέντε χρόνια το ποσόν δαπανών υπερέβη 10 δισεκατομμύρια δολαρίων και έφθασε σε επίπεδο 8-10% του κρατικού προϋπολογισμού της χώρας.

Η καταστροφή του Τσερνομπίλ έπληξε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Για την εξάλειψη των επιπτώσεων της σήμερα απαιτούνται κοινές προσπάθειες όλης της διεθνούς κοινότητας, διότι η παγκόσμια έκταση της καταστροφής του Τσερνομπίλ δεν αναγνωρίζει εθνικά σύνορα.

Για αυτό τις 20 Δεκεμβρίου του 1995 στην Οτάβα μεταξύ της Ουκρανίας, Ομάδας του «G-7» και Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπογράφθηκε το Μνημόνιο κατανόησης για το τελικό κλείσιμο του πυρηνικού σταθμού του Τσερνομπίλ. Εκπληρώνοντας τους όρους του Μνημονίου η Ουκρανία σταμάτησε οριστικά την λειτουργία του σταθμού του Τσερνομπίλ τις 15 Δεκεμβρίου του 2000.

 

Δεδομένου ότι για την υλοποίηση των συγκεκριμένων έργων στο σταθμό του Τσερνομπίλ, δηλαδή: εξάλειψη των συνεπειών του ατυχήματος, οικοδομή του νέου «Containment» (καλύμματος) πάνω στον καταστραμμένο αντιδραστήρα και μετατροπή της περιοχής γύρω του σε ένα οικολογικά ασφαλές σύστημα, - απαιτεί μεγάλες οικονομικές δαπάνες, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξη άνοιξε τους λογαριασμούς για συσσώρευση εισφορών από δωρητές.

Για συσσώρευση πόρων στο ίδρυμα «Containment» διεξάγονται ειδικές συνδιασκέψεις δωρητών, η πρώτη εκ των οποίων έλαβε χώρο στη Νέα Υόρκη τις 20 Νοεμβρίου του 1997.

Προς το παρόν, στον λογαριασμό του ιδρύματος «Containment» συγκεντρώθηκαν περίπου 740 εκατ. ευρώ. Η κατασκευή του νέου «Containment» πάνω από το κατεστραμμένο αντιδραστήρα του πυρηνικού σταθμού του Τσερνομπίλ ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2012 και πρόκειται να  ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2015. Αυτό το «Containment» έχει σχεδιαστεί για 100 χρόνια λειτουργίας.

Το ατύχημα στο πυρηνικό σταθμό του Τσερνομπίλ το 1986 και το ατύχημα στο ιαπωνικό πυρηνικό σταθμό «Φουκουσίμα» το 2011 κατέδειξαν την ανάγκη να βελτιωθεί η ασφάλεια της παραγωγής και χρήσης πυρηνικής ενέργειας. Αυτές οι ανθρωπογενείς καταστροφές έχουν αλλάξει δραματικά τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων. Συνέπειές τους κατέστησαν τραγικό μάθημα για την ανθρωπότητα και μια αυστηρή προειδοποίηση σχετικά με την έκταση της ευθύνης, η οποία έχει αναλάβει πάνω της η επιστήμη σήμερα.

Το 2003, η μέρα του 26 Απριλίου – η ημέρα του ατυχήματος στον πυρηνικό σταθμό του Τσερνομπίλ – ανακοινώθηκε ως Παγκόσμια ημέρα μνήμης για τα θύματα των ραδιενεργών ατυχημάτων και καταστροφών.

Την ημέρα αυτή τιμούμε τη μνήμη όσων έλαβαν μέρος στην αντιμετώπιση της καταστροφής του Τσερνομπίλ. Αιώνια τιμή στους ήρωες, οι οποίοι με το κόστος της υγείας και της ζωής τους έσωσαν το μέλλων εκατομμυρίων ανθρώπων!

 

  Η Πρεσβεία της Ουκρανίας 

στην Ελληνική Δημοκρατία