Β΄παγκόσμιος πόλεμος άρχισε της 1 Σεπτεμβρίου του 1939 και διαρκούσε μέχρι τις 2 Σεπτεμβρίου του 1945. Ήταν ο μεγαλύτερος πόλεμος στην ιστορία ανθρωπότητας, που προκάλεσε ανεπανόρθωτης ζημιές στον ανθρώπινο πολιτισμό. Στον εκείνο τον πόλεμο έλαβαν μέρος 61 χώρες ή 80% του ολικού πληθυσμού της Γης, οι πολεμικές επιχειρήσεις έλαβαν χώρο στα εδάφη των 40 χωρών. Συνολικές ανθρώπινες απώλειες, κατά τα στοιχεία ιστορικών, έφτασαν σε 55 δισεκατομμύρια ανθρώπων, εκ των οποίων τα 27 εκατομμύρια σκοτώθηκαν στα μέτωπα του πολέμου. Συνολικές ανθρώπινες απώλειες μόνο της Ουκρανίας σε εκείνο τον πόλεμο ήταν, συμφώνα με τις εκτιμήσεις ιστορικών, περίπου 10 εκατομμύρια ζωές. Το ποσόν των ουκρανικών θυμάτων μπορεί να συγκρίνεται με τον πληθυσμό της συγχρόνως Αυστρίας.

Η συμβολή των Ουκρανών στην Νίκη κατά ναζισμό στην Ευρώπη ήταν πολύ σημαντική. Εκατομμύρια Ουκρανών με όπλο στο χέρι αγωνίστηκαν κατά ναζισμό στην διάρκεια όλου του πολέμου. Η Ουκρανία έδωσε στον Κόκκινο Στρατό 7 αρχιστρατήγους,  200 στρατηγούς και πάνω από 6 εκατομμύρια στρατιώτες και αξιωματικούς. Εκατοντάδες χιλιάδες Ουκρανών αγωνίστηκαν κατά ναζισμό στην Αντίσταση και στα ανταρτικά αποσπάσματα. Περίπου 120 χιλιάδες Ουκρανοί έδωσαν αγώνα στους ναζί κατακτητές το Σεπτέμβριο του 1939 στη σύνθεση του Πολωνικού στρατού. Στα μέτωπα από την Ατλαντική και Ευρώπη έως την Αφρική και Ειρηνικό ωκεανό οι Ουκρανοί πολέμησαν στη σύνθεση των ενόπλων δυνάμεων των ενωμένων εθνών – των ΗΠΑ (80 χιλιάδες Ουκρανοί), της Μεγάλης Βρετανίας (45 χιλιάδες Ουκρανοί), της Γαλλίας (6 χιλιάδες Ουκρανοί) και άλλων χωρών.  

Κατά το Δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο το μέτωπο δύο φορές πέρασε από ολόκληρο το έδαφος της Ουκρανίας. Μέσω το Χάρκοβο – την δεύτερη κατά έκταση πόλη της Ουκρανίας – το μέτωπο πέρασε τέσσερεις φορές.

Υπάρχει μεγάλη συμβολή των τεσσάρων Ουκρανικών μετώπων στην απελευθέρωση των χωρών της Κεντρικής και Νότιο-Ανατολικής Ευρώπης από τους ναζί κατακτητές, και στην νίκη κατά της μιλιταριστικής Ιαπωνίας τον Αύγουστο του 1945.

Η Ουκρανίας υπέστη ανεκτίμητες ανθρώπινες απώλειες και υλικές ζημιές κατά χρόνια της χιτλερικής κατοχής. Οι κατακτητές σκότωσαν πάνω από 5 εκατομμύρια αμάχους μεταξύ των οποίων 1,5 εκατομμύρια ήταν Εβραίοι. Μαζικές εκτελέσεις άρχισαν από τις πρώτες μέρες κατοχής. Τα ναζιστικά τιμωρητικά   τάγματα σχεδόν ολοσχερώς κατέστρεψαν τις Εβραϊκές κοινότητες των πόλεων Λβίβ, Ντρογκόμπιτς, Λούτσκ, Ρίβνε, Ζιτόμιρ, Χάρκοβο και δεκάδων άλλων πόλεων της Ουκρανίας. Κατά την κατοχή του Κιέβου στα έτη 1941-1943 το φαράγγι Μπάμπιν Ιάρ μετατράπηκε σε τόπος μαζικών εκτελέσεων των αμάχων, αιχμαλωτισμένων στρατιωτών και μελών της Αντίστασης. Μονό κατά τις δύο μέρες - τις 29 και 30 Σεπτεμβρίου του 1941, οι ναζιστικές κατακτητές τουφέκισαν στο Μπαμπίν Ιάρ 34 χιλιάδες Εβραίους. Κατά τα χρόνια κατοχής του Κιέβου στο Μπαμπίν Ιάρ και στο εβρισκόμενο πλησίον του στρατόπεδο συγκεντρώσεως Σιρέτσκιϊ εκτελεστήκαν περίπου 200 χιλιάδες άτομα.   

Οι ναζιστικές κατακτητές έκαψαν και κατέστρεψαν εκατοντάδες ουκρανικές πόλεις και χιλιάδες ουκρανικά χωριά. Την αρχή του Μαρτίου του 1943 στο Ουκρανικό χωριό Κοριούκιβκα, της περιοχής του Τσερνίγκιβ, οι κατακτητές πραγματοποίησαν τη μεγαλύτερη τιμωρητική επιχείρηση κατά αμάχους - τουφεκίσαν και έκαψαν ζωντανούς πάνω από 7 χιλιάδες ανθρώπους.  

Οι καλύτεροι εκπρόσωποι του Ουκρανικού λαού ήταν μεταξύ των ηρώων, που, ρισκάροντας τη ζωή τους, έσωζαν τις ζωές των άλλων. Σύμφωνα με τα στοιχεία  του Εθνικού Ιδρύματος Καταστροφής και Ηρωισμού του Ισραήλ «Γιάντ Βασέμ», τα ονόματα των 2472 Ουκρανών, οι οποίοι έσωζαν τους Εβραίους κατά το Ολοκαύτωμα, είναι  στην λίστα των Ενάρετων του Κόσμου.

Στην ανθρώπινη μνήμη διατηρήθηκαν τα ονόματα και των Ουκρανών ηρώων, που πολεμούσαν στον στρατιωτικό μέτωπο. Μεταξύ των βραβευμένων με το Χρησό Αστέρι του Ήρωα της Σοβιετικής Ένωσης – η υψηλότερη διάκριση της πρώην Σοβιετικής Ένωσης – οι Ουκρανοί ήταν 18,2% ή 2 072 άτομα. Μεταξύ των 115 αυτών, που έλαβαν αυτή τη διάκριση δύο φορές - 32 άτομα ήταν Ουκρανοί, ο Ουκρανός πιλότος Ιβάν Κοζεντούμπ έλαβε αυτή τη διάκριση τρείς φορές. Μεταξύ των 800 χιλιάδων γυναικών-στρατιωτών, που πολεμούσαν στο μέτωπο, οι Ουκρανές ήταν 127 χιλιάδες.

Τις 27-28 Ιανουαρίου του 1945 ο 60^ος Στρατός του Ά Ουκρανικού μετώπου, στην σύνθεση του οποίοι η πλειοψηφία των στρατιωτών ήταν Ουκρανοί, απελευθέρωσε την πολωνική πόλη Οσβέντσιμ και σταμάτησε την «φάμπρικα του θανάτου» των στρατοπέδων συγκεντρώσεως Αουσβίτς–1, Αουσβίτς – 2 Μπιρκενάου και Αουσβίτς – 3 Μανόβιτς. Οι πρώτοι, που άνοιξαν τα κάγκελα του κύριου στρατοπέδου του θανάτου, ήταν οι στρατιώτες του Τάγματος υπό διοίκηση του Ουκρανού εβραϊκής καταγωγής Ανατόλι Σαπίρο από την 100^η Μεραρχία του Λβιβ.  

Ο Ουκρανός Ολεκσίϊ Μπέρεστ ήταν ένας από αυτούς, που ύψωσαν τη σημαία της Σοβιετικής Ένωσης πάνω από το Ρειχστάγκ στο Βερολίνο, και ο Ουκρανός Μικόλα Στρενκ ήταν ένας από αυτούς, που ύψωσαν τη σημαία των ΗΠΑ πάνω από την Ιαπωνική πολεμική βάση στο νησί Ιβοντζίμα.

Είναι το ιστορικό γεγονός, ότι τις 2 Σεπτεμβρίου του 1945 στο λιμάνι του Τόκιο, στο αμερικάνικο θωρηκτό «Μισσούρι», ο Ουκρανός αντιπτέραρχος Κ.Ντερεβιάνκο υπέγραψε εκ μέρους της Σοβιετικής Ένωσης την πράξη για την παράδοση της μιλιταριστικής Ιαπωνίας.

Η γεωπολιτική τοποθέτηση της Ουκρανίας διόρισε την κεντρική θέση της στα γεγονότα του πολέμου. Κατά τις 1250 μέρες και νύχτες του πολέμου ο λαός της Ουκρανίας ήταν στο επίκεντρο των αιματηρών πολεμικών επιχειρήσεων. Στο σύνολο κατά τον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο σκοτώθηκε κάθε πέμπτος Ουκρανός, ανθρώπινες απώλειες υπέστη κάθε ουκρανική οικογένεια. Ως συνέπιες των πολεμικών συγκρούσεων καταστράφηκαν 700 ουκρανικές πόλεις και δεκάδες χιλιάδων ουκρανικών χωριών. Το Κίεβο καταστράφηκε κατά 85%, το Χάρκοβο – κατά 70 %, μεγάλες υλικές ζημιές έχουν υπέστη οι πόλεις Ντεπροπετρόβσκ, Ζαπορίζζια, Πολτάβα, Τερνόπιλ. Καταστράφηκαν 2 εκατομμύρια σπίτια, 10 εκατομμύρια άνθρωποι έμειναν άστεγοι. Γενικές υλικές ζημιές της Ουκρανίας κατά το Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο εκτιμούνται σε αντιστοιχία ως περίπου 100 δις. δολάρια ΗΠΑ. Κατά τις εκτιμήσεις ιστορικών οι δημογραφικές απώλειες της Ουκρανίας συμπεριλαμβανομένης των σκοτωμένων, εκτοπισμένων και απελαθέντων είναι περίπου 14 εκατομμύρια ανθρώπους. Από τους 41,7 εκατομμύρια πληθυσμού, που διέμενε στην Ουκρανία πριν τον πόλεμο, το 1945 έμειναν μόνο 27,4 εκατομμύρια.

Το γεγονός ότι η Ουκρανία ήταν μεταξύ των χωρών ιδρυτών του ΟΗΕ εκτιμάται ως παγκόσμια αναγνώριση της συμβολής της Ουκρανίας στην Νίκη κατά τον ναζισμό στην Ευρώπη. 

Με τον σκοπό αξιοπρεπής τίμησης του κατορθώματος του Ουκρανικού λαού και της συμβολής του στην νίκη του Αντιχιτλερικού συνασπισμού κατά τον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο, τίμησης όλων των αγωνιστών κατά ναζισμό, διατήρησης της μνήμης των πεσόντων στρατιωτών, των θυμάτων του πολέμου και πολεμικών εγκλημάτων, των θυμάτων των απελάσεων και εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, που διαπράχτηκαν στα χρόνια του πολέμου, της ενίσχυσης της πρόνοιας για τους βετεράνους, τα μελή της Αντίστασης και του ουκρανικού απελευθερωτικού αγώνα, τα θύματα των ναζιστικών καταπιέσεων και τη θεμελίωση της κληρονομιάς παραδόσεων  των πολεμιστών – νικητών ναζισμού και σύγχρονων υπερασπιστών της Πατρίδας, της συσπείρωσης της κοινωνίας γύρω από την ιδέα της υπεράσπισης της Ουκρανίας και επί της ευκαιρίας του εορτασμού το 2015 της 70^ης επετείου της Νίκης κατά ναζισμό στην Ευρώπη, ο Πρόεδρος της Ουκρανίας κ. Πετρό Ποροσένκο τις 24 Μαρτίου του 2015 υπέγραψε το Διάταγμα «Για τα μέτρα επί της ευκαιρίας του εορτασμού το 2015 της 70^ης επετείου της Νίκης κατά ναζισμό στην Ευρώπη και 70^ης επετείου του τέλους του Β΄ παγκόσμιου πολέμου». Με το αναφερόμενο Προεδρικό Διάταγμα η 8 Μάιου εγκαθιδρύεται στην Ουκρανία ως Ημέρα της μνήμης και συμφιλίωσης. Επίσης προβλέπεται διεξαγωγή τις 8 και 9 Μάιου τις σειράς μνημονικών και τιμητικών εκδηλώσεων, αφιερωμένων στην 70^η επέτειο Νίκης κατά  ναζισμό στην Ευρώπη, στην Ημέρα μνήμης και Συμφιλίωσης, στην Ημέρα Νίκης, και τις 2 Σεπτεμβρίου – εκδηλώσεων, αφιερωμένων στην 70^η επέτειο από το τέλος του Β΄ παγκόσμιου  πολέμου.

Θυμόμαστε πόσο τρομερή τραγωδία για την ανθρωπότητα ήταν ο Β΄ παγκόσμιος πόλεμος και με πόσο ακριβή τιμή δεκάδων εκατομμυρίων ανθρώπινων ζωών κατορθώθηκε η Νίκη. Θυμόμαστε, ότι τον κατακτητή σταμάτησαν οι κοινές ενέργειες των ενωμένων εθνών. Θυμόμαστε, ότι αυτός, ο οποίος υπερασπίζει την Πατρίδα του, πάντα νικά. Αυτή η μνήμη μας κάνει πιο δυνατούς!

1939-1945 – Θυμόμαστε - Νικάμε!